Deze website is deel van www.bruggelokaal.be.

PARIJS 1919

  Het feest van de overwinning

             Arc de Triomphe, 14 juli 1919, Parijs

  Geschiedenis wordt geschreven door de overwinnaars.

Op de Champs-Elysées, of de Eeuwige Jachtvelden, is “Het defilé van de Overwinning” volop bezig. Een reusachtige mensenmassa is aanwezig om de overwinning van de geallieerden, of de bondgenoten, te vieren. Na vier jaar oorlog kan het feest van de wapenstilstand, vrede en de overwinning losbarsten.

De Franse nationale feestdag is een uitgelezen dag om een indrukwekkende militaire parade te organiseren. Het is de allereerste overwinningsparade na de oorlog. Het weer is uitstekend. Vele andere landen zouden dit voorbeeld volgen. De optocht start met de verminkten, daarna volgen de geallieerde troepen netjes per land, om af te sluiten met het Franse leger.

De militairen gaan onder de Arc de Triomphe door en verder via het rondpunt van de Place de la Concorde, waar een groot aantal Duitse kanonnen opgestapeld liggen als in een kluwen van schroot. Bovenop deze hooimijten van staal prijkt telkens een haan die victorie kraait.

Honderdduizenden wonen het feest van de overwinning bij.

De pers is massaal aanwezig, duizenden foto’s worden genomen. Filmcamera’s leggen alles vast in bewegende beelden.

De Belgische delegatie passeert de mensenzee.

Er waren veel Belgische bezoekers te Parijs. België die voor de oorlog tot de top vijf van de machtigste industriële landen behoorde, zat na vier jaar strijd aan de grond. Fabrieken waren vernield, hongersnood heerste, er was de moordzuchtige tirannie in 1914 met vernielingen en duizenden doden onder de burgerbevolking, de gesneuvelden, de angsten, trauma’s en onzekerheden, en zoveel andere zaken.

Prachtige parades, die baadden in eigen lof, boden geen antwoord op de noden. De naoorlogse periode zou voor één van de diepste morele crisissen zorgen; de oude vertrouwde wereld zou nooit meer terugkeren. Een nieuw maatschappelijk evenwicht zou moeten gevonden worden, aangebracht door nieuwe structuren en politieke verhoudingen. De ontgoocheling in de oude vertegenwoordigers van het gezag was groot.

“Le défilé – Troupes Belges” onder de Arc de Triomphe, Parijs. Bemerk de fotograaf links.

Op 28 juni 1919 had men het Verdrag van Versailles ondertekend. Een verdrag waarin de kiem voor een nieuwe ontgoocheling en een nieuwe oorlog reeds was gelegd.

Het verdrag loste evenmin de verwachtingen van de Belgische politici in. De schending van haar neutraliteit in 1914, met in haar kielzog barbaarse toestanden en een heroïsche weerstand van haar leger, bleek na vier jaar onvoldoende. Wellicht kon geen enkel verdrag voldoening schenken.

Na afloop van de militaire optocht beslist een fotograaf om een ongewone foto te nemen; de Champs-Elysées die daarnet nog een praaltocht van militarisme was, keert terug naar de niet- militairen, de burgers. Burgers die massaal flaneren tussen de prachtige decoraties langs de rand van de weg. Zijn het immers niet de gewone mensen, die de oorlog evenzeer gevoerd en gevoeld hebben. Verdienen zij dan ook niet een plaats in deze eregalerij; moeders, vaders, broers, zussen, ouders, weduwen en wezen.

De burgers op de foto staan ook symbool voor een eindeloos kostbare tijd van vier lange jaren die voor altijd verloren zijn. De oorlog was op industriële schaal gevoerd geweest en de romantiek rond plaatjes had als het ware plaatsgemaakt voor de keiharde realiteit van foto’s. De burgers op de afbeelding zijn tevens representatief voor wat ooit een leger vluchtelingen, gedeporteerden en verplicht tewerkgestelden was. Een leger zonder gezicht.

Een verrassend beeld; “Le défilé – Burgers”. Bemerk in de achtergrond de Arc de Triomphe, Parijs.

Onderaan rechts op de bovenstaande foto worden twee Belgische soldaten naamloos, met hun rug naar de fotograaf, terug opgenomen in de massa burgers. Zij zijn spreekwoordelijk de laatste twee militairen. De oorlog is voorbij en zij keren straks terug naar het burgerlijke leven. Een moeilijke terugkeer voor velen maar de wapens zwegen en men kon naar huis.

Maar de wereld was voor altijd veranderd.

Dankwoord Ruben De Vuyst Dieter De Vuyst

Afbeeldingen

Collectie P.De Vuyst

Leestip

Zweig, S., De wereld van gisteren, De Arbeiderspers, Amsterdam – Antwerpen, 2016.