Deze website is deel van www.bruggelokaal.be.

LOMBARDSIJDE

SCHERPGESTELDE TIJD

1914 – 1918 – 1968

Tekst: P. De Vuyst

 

Lieven (links) en Pieter GHEWY                     Familie Pieter GHEWY-NOYEN

Bij het nemen van een foto brengt de fotograaf het heden onvermijdelijk samen met het verleden.  Door een eenvoudige beweging met de vinger synchroniseert hij heden en verleden; hetgeen die op de foto te zien is, behoort onmiddellijk tot het verleden.  

Soldaten konden elk moment sterven aan het front.  Foto’s waren niet bedoeld als leuke souvenirs maar waren bittere ernst; niemand lacht.  De foto’s conserveerden de levenden met behulp van hun levensechte beelden.  Zoals taxidermisten dieren opzetten; levensecht.  Foto’s als een soort bewaarreflex van hen die in oorlog zaten; een gedachtenis of bidprentje van de levenden.  Morgen konden Pieter en Lieven dood zijn; aan het front was geen enkele dag dezelfde en het gevaar loerde om iedere hoek.

Elke foto heeft echter een dubbele relatie met de werkelijkheid; soldaten die leefden, lieten zich ook fotograferen om te tonen dat zij nog leefden.  Als een bewijs dat zij nog niet tot het verleden behoorden.

Er werden tijdens de “Groote Oorlog” duizenden soldatenfoto’s genomen in studio’s of “pop-up” plaatsen waar een afgerold stuk doek, met kitscherige tekening, dienst deed als achtergrond.

Elk van die foto’s zijn doofstomme stillevens die ons niettegenstaande een gans verhaal brengen en ons een soort collectief geheugen schoppen zonder de minste romantiek noch vermogen tot nostalgie.  Ze appelleren aan een beangstigend verleden, die hen die er bij waren, op een terroriserende manier afleerde om grote dromen te hebben. 

Na de oorlog werden de kameraden aan het front vervangen door vrouw en kinderen.  De trauma’s van de oorlog zouden een leven lang het negatief zijn waarop het leven zich diende te ontwikkelen.  De vrouw zou in het helende proces een zeer belangrijke plaats innemen; de prominente plaats van de kloeke echtgenote vooraan in de foto rechts kan spreekwoordelijk model staan voor hoop en standvastigheid. 

De erfenis van het verleden is groot en wordt al generaties ver overgedragen. De donkere lelijkheid van het verleden kan enkel slijten in pure schoonheid; in de rust van de eenvoud van het dagelijkse leven.

De beelden

Op de voorgaande pagina vinden we op de foto links twee Belgische soldaten terug; links Lieven, rechts Pieter.  Op de rechter foto laat Pieter zich vijftig jaar na de wapenstilstand opnieuw fotograferen.  Ditmaal met z’n echtgenote en een borst vol medailles.  Slechts 50 jaar later maar scherpgesteld door oorlog.

Broer
GHEWY Pieter Frans 
Alias Nonkel Pier
Woonde te Lombardsijde in de Bamburgstraat
Geboren: 8 september 1890, Lombardsijde
Rang: korporaal 
Eenheid: 5de Jagers te Voet 8 frontstrepen
1 kwetsuurstreep
Zoon Marcel Ghewy

Broer
GHEWY Livinus Fransiscus
Geboren: 8 augustus 1895, Lombardsijde
Woonde in de Zeelaan, Lombardsijde
Stoker op de Ferry schepen

Allen zijn geschiedenis.

 

Tekst: Paul De Vuyst
Foto’s: verzameling Paul De Vuyst