Deze website is deel van www.bruggelokaal.be.

Vermist

 

Voor Belgische vermisten uit de Groote Oorlog is er geen herdenkingsplaats of –monument

Tekst P.De Vuyst

 

 

“Tot de Jongens thuiskomen”. 
Maar niet iedereen kwam terug.
Van velen werd elk spoor door de strijd uitgewist. 
 
Een oorlog brengt onvermijdelijk doden (de gesneuvelden) en levenden (de overwinnaars) voort. Daar tussenin bevinden zich de “levende doden” of de vermisten. 
Belgische soldaten
Dudzele telde oorspronkelijk drie vermisten onder haar soldaten uit de oorlog 1914 – 1918 (soldaten Vandendriessche, Lannoye en Scherpereel). Zij hebben nog steeds geen gekend graf.  Deze drie soldaten waren echter niet de enigen met een onbekende begraafplaats; duizenden Belgische militairen ondergingen hetzelfde lot.  Er werd nooit meer iets van hen teruggevonden of gehoord.    
In Nieuwpoort (Koning Albert I monument) en te Diksmuide (IJzertoren) worden Belgische en Vlaamse militairen passend herdacht maar er wordt niet verwezen naar de vermisten. De herinnering aan de vermiste Belgische soldaten is even afwezig als hun lichamen die nooit werden teruggevonden op het slagveld. Voor hen ontbreekt een passende plaats van blijvende herinnering en herdenken.
Vermist zijn is voor nabestaanden, wellicht begrijpelijk, soms erger dan als dood opgegeven zijn.   De onherkenbaar verminkten en niet-geïdentificeerden kregen een rustplaats als onbekende soldaat maar vermisten hebben geen plaats van blijvende herinnering op een begraafplaats noch op een monument in België. Nergens kunnen bloemen gelegd worden of is er een plaats waar een gedachtenis kan nagelaten worden. Er is geen plaats waar de emotionele herinnering van de overledene een diepere dimensie kan krijgen.
Engelse vermiste soldaten
De monumentale Menenpoort te Ieper.
De Engelsen noemen de bezoeken aan de Menenpoort en Tyne Cot Cemetary steevast pelgrimstochten. Boven de Menenpoort staat letterlijk het volgende vermeld “to those who have no known grave” (voor hen die geen gekend graf hebben).   In de Menenpoort worden meer dan vijftigduizend Britse en Gemenebest soldaten als vermist herdacht. Hun namen staan in eindeloos lange rijen gebeiteld in steen. Duizenden maken de bedevaart naar de plaats van de oorzaak van verdriet en droefenis.  Een manier om de vermisten nooit meer te vergeten. 
 
Dudzele
De betrokken Dudzeelse gezinnen konden terecht in de herdenkingskapel aan onze beide kerktorens.  Door de oorlog gedwongen te vertrekken kwamen vele soldaten na de wapenstilstand niet terug omdat ze gesneuveld en of vermist waren.   Een aantal families werden geconfronteerd met een vermiste, men wist niet waar ze waren noch of ze soms nog in leven waren.    Een rechtbank verklaarde hen na de oorlog, na onderzoek, dood. Op deze manier werd gepoogd twijfel weg te nemen en het rouwleed te verzachten. De echtgenote verwierf de benaming oorlogsweduwe. Kinderen werden oorlogswezen maar voor de treurende moeder bestond geen benaming. De moeder kreeg echter het voorrecht de medailles van haar gesneuvelde zoon te dragen, indien zij dit verlangde. Maar een graf was, en is er, nog steeds niet.
De namen van de gesneuvelden, met en zonder gekend graf, staan achteraan in de kapel eenvoudig maar respectvol gebeiteld in steen.   De herinnering aan onze doden en vermisten blijft er bewaard. Het is juist door de bouw van een kapel dat inwoners van Dudzele hun voogdijschap over hun doden en vermisten hebben kunnen laten blijken. 
NSB Dudzele dankt haar vele sympathisanten tijdens de jaarlijkse herdenkingsviering.
 
Afbeeldingen: coll.P.De Vuyst
Met dank aan Ruben De Vuyst