Deze website is deel van www.bruggelokaal.be.

Stijlvol in het park


De vergankelijkheid van tijdperken

Op de voorgrond Belgische soldaten van het 10de Linieregiment, Engeland, 1914-1918

Opgesteld door P.De Vuyst – PDV77 – NSB Dudzele – V2 - april 2017 – p.2


Stijlvol, modieus en kostbaar geklede dames en heren laten zich gewillig fotograferen in het park. Belgische soldaten genieten van een aangename zon en laten zich een versnapering aanreiken door een hoffelijke dame. Enkele Engelse soldaten kijken in de achtergrond mee hoe een schijnbaar idyllisch plaatje een beladen geschiedenis verbergt.
Deze rijke en elegant geklede Engelse aristocraten geven ons een inkijk in een oud Victoriaans Europa. Generaties adellijk bloed eisten toen het recht op politiek landsbestuur. Van algemeen stemrecht kon geen sprake zijn. Veruit de meeste frontsoldaten waren van eenvoudige afkomst en vormden in de aanloop naar de “Groote Oorlog” onderdeel van grote nieuwe massa’s in de voorsteden. Aangetrokken door werk in een groeiende gemechaniseerde industrie, die aangespoord werd door steeds nieuwere en snellere machines in de wedloop naar geld en macht.
De heersende en bevoorrechte klasse was bang van deze grote groepen arbeiders die zich steeds meer, en steeds beter organiseerden. Hun oude vertrouwde trage wereld was dermate snel aan het veranderen dat sociale omwentelingen onmogelijk konden uitblijven. Nieuwe evenwichten zouden moeten ontstaan tussen de verschillende klassen, terwijl het verschil tussen arm en rijk nog nooit zo groot was geweest.

Er heerste onvrede bij velen; de schuld werd toegeschreven aan de opkomst van machines, vervoersmiddelen, de vulgariserende taal van roddelkranten, foto’s, het gewauwel van radio’s, de telefoon, en de snelle technische vooruitgang.
De veranderingen, die gepaard gingen met een overgang van agrarisch homogene gemeenschappen naar een ongebonden stedelijke samenleving, kwamen te snel en te talrijk. Hierdoor leed het collectieve geheugen van gemeenschappen. Het is pas in de rust van het herhaaldelijk vertellen, en horen, van rijpende ervaringen dat men de socio-economische context van de eigen tijd beter kan begrijpen en aanvaarden. Van daaruit kan men de identiteitsvorming vernieuwend verlichten. Hier vonden de groeiende massa’s in de steden echter geen tijd meer voor.
Een te snel veranderende maatschappelijke omgeving, dwingende sociale omwentelingen en een groeiend verschil tussen een kleine groep rijken en ontelbare armen, levend in armzalige omstandigheden, zorgde voor een sterk oplopend spanningsveld. Het leek alsof enkel een oorlog de oude rust in het park terug zou brengen. De noodzakelijke rust zou echter niet terugkeren. Europa drapeerde zich in het duistere gewaad van oorlog en zou nooit meer dezelfde zijn.
Deze foto, genomen in volle oorlogstijd, geeft op een verrassende manier enkele diepere dimensies weer van een totaal verdwenen tijdperk. Het beeld schept de wrange illusie van een harmonieus samenleven tussen de sociale klassen; een samenleving die nooit echt heeft bestaan.

 

Dankwoord
Ruben De Vuyst
Dieter De Vuyst
Foto
Verzameling P.De Vuyst
Leestip
• Tuchman, B., De Trotse Toren. Een portret van de wereld in de jaren 1890-1914, Agon, Amsterdam, 1976.