Deze website is deel van www.bruggelokaal.be.

Het Kleine Goed 

tekst Paul Devuyst

HET KLEINE GOED

 “Centre d’Instruction”, Frankrijk

Opgesteld door P.De Vuyst 

Wij zien hier hoe jonge Belgische rekruten, in opleiding in Normandië of Bretagne tijdens de Groote Oorlog, zich gretig laten fotograferen.  De oudere dames kijken onwennig in de lens.  In het opleidingskamp lijkt de echte oorlog ver af.  Het demonstreren van het grote lege bord vooraan, de gamellen,  veldflessen en enkele lege glazen flessen wenst ons te overtuigen van een goed, gemoedelijk en voldaan soldatenleven.

Deze foto is niet zomaar een lukrake foto van een groep kwajongens.  Hier staan jonge soldaten samen met twee oudere vrouwen met daarnaast een oudere man.  Het is precies een surrogaat gezin, één familie, die zich heeft laten opnemen in één beeld.  De opzet van de foto is dus niet toevallig.  Zij horen samen.  Zij beleven volkomen één actueel moment.  Men denkt niet aan het komende onheil, maar het verbindt hen wel. 

De soldaten en de vrouwen hebben ook iets gemeenschappelijk.  De kans is namelijk groot dat zij binnenkort zullen sterven.  Zij herinneren elkaar aan het feit dat ze vroeg, of laat, kunnen of zullen sterven.  De noodzakelijkheid van de dood.

Er was ook een contradictie; de soldaten werden opgeleid om te vechten en doden aan het front, de bejaarde Franse vrouwen zorgden met liefdevolle genegenheid voor deze jonge mannen.   Zoals in vele romans gaan liefde en dood hand in hand maar een tragisch einde breekt het plot.  De vrouwen probeerden in een christelijk geïnspireerde eenvoud goed te doen om zo het tragische lot van deze soldaten te verschalken.

Er was toen, veel meer dan nu, een soort emotionele verharding tegen de dood.  Deze mensen hadden de dood al vaker gezien in de vorm van kindersterfte, ziekte en nu ook oorlog.  Veruit de meeste Belgische soldaten volgden het christelijke geloof.  Velen ijverden naar nabijheid bij God in hun denken en vonden steun in het beeld van Christus die lijdend de dood oversteeg.   Door vertrouwen te schenken in God poogde men de vrees voor het sterven te verschalken.

De vrouwen, evenals de soldaten, zochten steun in rituelen en religie; geschoord door een geestelijke verdieping van hun christelijk leven.  Enkele maanden later zouden christelijke visies, bij velen, zwaar op de proef gesteld worden door ontheemding en de gruwelijke gevolgen van een op industriële schaal gevoerde totale oorlog.  

Een eenvoudige foto van een tijdperk waarin het stil vasthouden, en bescheiden volbrengen van morele waarden, een opperste streefdoel was ten aanzien van elkaar.

De beide dames hebben duidelijk hun best gedaan.  Liefdevolle genegenheid in christelijke eenvoud, het Kleine Goed, was hier ongeschonden en bestaat nog steeds. 

Afbeelding Collectie P.De Vuyst