Deze website is deel van www.bruggelokaal.be.

De kracht van beelden...

De Kracht van Beelden

1914

 Mechelen, september 1914. Belgische infanteristen in een inderhaast gegraven loopgraaf. Oorspronkelijke foto.Persagentschap: "By The International News Service, N.Y., kaart nummer 11"

Fotografie was bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog voor de meeste mensen nog een vrij nieuw medium. Foto’s genoten het vertrouwen van de kijker en werden algemeen ervaren als een perfecte weergave van de realiteit.

In de Eerste Wereldoorlog was het fototoestel ruim verspreid, bovendien was er de opkomst van de kleine zakcamera (zoals de toestellen van het merk KODAK). De nood aan oorlogspropaganda zou echter persfotografie in een andere, vaak minder eervolle, dienende rol duwen.

Er werd een verschrikkelijke oorlog gevoerd en men wist niet goed hoe men diende om te gaan met afbeeldingen die zouden kunnen demoraliserend werken. Zo werden doodvermoeide soldatenkoppen vervangen door lachende gezichten. Andere beelden werden gebruikt om een propagandistisch verhaal te creëren en in stand te houden; koningin Elisabeth werd verpleegster in een militair hospitaal, koning Albert werd soldaat aan het front.

Mechelen, september 1914.   Dezelfde afbeelding verschijnt op een andere prentbriefkaart.Koning Albert I verschijnt tussen de Belgische infanteristen(figuur in het zwart, tweede van links).De derde soldaat op de ingekleurde postkaart werd aldus weggewist en vervangen.

Het beeld van de Koning-Ridder, die tussen z’n soldaten stond en hun leed deelde, werd door het gebruik van beelden aangescherpt. De Koning werd een mythisch en charismatisch leider die dezelfde offers bracht en streed aan de zijde van zijn soldaten. Niet alleen eenvoudige jongens hadden het hard te verduren, ook de hoogste in rang. Samen zou de oorlog gevoerd worden en de leider die gaf alvast het voorbeeld.

De Groote Oorlog zou ons achteraf voor de eerste maal leren om afbeeldingen te wantrouwen; beelden werden geretoucheerd of "gefotoshopt" en, bedrieglijk, als werkelijke weergave van de realiteit aangeboden ten dienste van de oorlogsvoering.

Tekst: P.De Vuyst

Afbeeldingen: collectie P.De Vuyst