Deze website is deel van www.bruggelokaal.be.

De Onschuld Voorbij

 

De Onschuld Voorbij

Tekst: P.De Vuyst

"Embusqués"
Als echtgenoot zal je ze nooit willen, zeker.
Een echte soldaat zal je huwen, met plezier.
Je geluk zal je dan maken, eeuwig.

 

Onder soldaten

Voor vele infanteristen waren de mannen die niet in de eerste lijn stonden, of geen frontdienst moesten presteren, "embusqué’s". Daartoe behoorden voor hen bijna automatisch de militairen bij de genie, artillerie, rijkswacht, dokters, ziekenverplegers, munitiewerkers, ondersteunende diensten, kortom iedereen die geen frontdienst hoefde te verrichten.

De term "embusqué" slaat, althans voor een infanterist, op mannen die letterlijk achteraan zaten terwijl zij, de infanteristen, elke dag in het gevaar zaten.

Onder burgers

De uitdrukking "embusqué" werd echter tevens een woord dat gebruikt werd door burgers om elke jonge man aan te duiden die de leeftijd had om zich aan te sluiten bij het leger maar dit duidelijk niet of nog niet had gedaan. Deze jongemannen liepen in burger door de straten van steden en dorpen. Of kon je vinden op een terrasje, zoals de kaart bovenaan laat zien.

In Engeland heerste de algemene dienstplicht en in Frankrijk is iedere jongere gemobiliseerd. België zou werken met speciale contingenten (aanvankelijk tot 24-jarigen, later tot 40-jarigen). Hierdoor zag men onder de vluchtelingen Belgische mannen die nog niet voor legerdienst waren opgeroepen terwijl zij wel de leeftijd hadden om soldaat te zijn in hun gastland. Wie dit wenste, kon zich vrijwillig aanbieden maar niet iedereen deed dit. Dit stootte op veel onbegrip en sommigen aanschouwden hen als dienstweigeraars en stelden hen zelfs gelijk met deserteurs.

De oorlog eiste een steeds hogere tol aan mensenlevens en de roep om verse troepen werd steeds luider. Bovendien verwachtte men dat iedereen z’n deel deed. In Engeland stond een witte veer symbool voor lafheid. Dames deelden witte veren uit op de tram, op de trein, op terrasjes om deze mannen "in burgerkostuum" te wijzen op hun plichten ten opzichte van het vaderland. Jonge Belgische meisjes werden met behulp van dergelijke postkaarten aangesproken om te helpen meer mannen aan het front te krijgen. Zij dienden deze mannen resoluut en publiek met de vinger te wijzen.

De situatie werd zo ongemakkelijk dat soldaten in revalidatie zich genoodzaakt zagen zich herkenbaar te maken als soldaten buiten dienst: "Hors Combat". Dit met behulp van een speciale speld.

De oorlog duurde steeds langer en teerde als een kanker steeds dieper in het sociale weefsel van de toenmalige leefwereld. Iedereen werd deel gemaakt van deze "Groote Oorlog" en kreeg een rol te vervullen; het monster van de oorlog moest immers gevoed worden. Wie niet meedeed, pleegde schuldig verzuim.

Men deinsde er niet voor terug om kinderen en jonge huwbare meisjes te gebruiken om mannen te appelleren aan een maatschappelijk morele plicht. Ze werden als het ware onderdeel van de wervingsmachine.

 

 

 

Een Engelse prentbriefkaart uit de Groote Oorlog.
Meisjes werden op jonge leeftijd aangeleerd dat een verminkte soldaat meer aa ndacht verdiende.Een soldaat die zij misschien plichtsbewust hadden aangespoord om naar het front te gaan.

                                                

                            De onschuld voorbij.
Tekst
P.De Vuyst
Prentbriefkaarten
"Aux Jeunes Filles Patriotes": privé-collectie P.De Vuyst
"Les Femmes me regardent bien plus maintenant!": privé-collectie P.De Vuyst
Dankwoord
Ruben De Vuyst
Dieter De Vuyst